WaterCampus

Inleiding

De WaterCampus is het knooppunt van de Nederlandse watertechnologiesector en vervult een sectorverbindende rol voor heel Europa. Voor de uitbreiding wenste de Gemeente Leeuwarden daarom op deze prominente locatie een 'landmark' met een duurzame en lokale identiteit, maar van internationale allure, als boegbeeld van “the capital of watertechnology”.

Toelichting ontwerp

WaterCampus Leeuwarden is het knooppunt van de Nederlandse watertechnologiesector en vervult een sectorverbindende rol voor heel Europa. Voor de uitbreiding van de WaterCampus wenste de Gemeente Leeuwarden daarom op deze prominente locatie een ‘landmark’ met een duurzame en lokale identiteit maar van internationale allure, als boegbeeld van “the capital of watertechnology”.

Uitgangspunt voor het ontwerp van GEAR is een autonoom gebouw in een landschap dat samenhangt met de rivier de Potmarge en zijn oevers. Het landschap is de schakel in het continue oeverlandschap maar ook met het landschappelijke tuin rondom het Van Hall Larenstein instituut. De samensmelting van vorm, functie en betekenis resulteert in een architectonisch beeld dat associatief en op een persoonlijke wijze verwijst naar de aard van de plek (organische Potmargezone), de gebruiker (duurzaam waterinstituut Wetsus) en het duurzame karakter van het gebouw (organische vorm, natuurlijke materialen).

Doordat het gebouw wordt opgetild, lijkt het landschap er onderdoor te lopen. De eerste gebouwlaag opent zich op drie prominente plekken en biedt zicht op het lichte interieur. Het golvende verloop van de houten zonweringslamellen die het gebouw volledig omvatten, geeft het gebouw door de vloeiende, continue en afgeronde vormen, een haast vloeibare uitstraling. Hierdoor is het herkenbaar als boegbeeld van de WaterCampus.

Met name de duurzame prestaties van de gevel bepalen het functionele aspect ervan: de permanente houten zonwering en daglichtsturing gaat oververhitting tegen en kaatst gefilterd daglicht naar binnen. Daarnaast zorgt de gevel voor een hoge isolatiewaarde en speelt een belangrijke rol in de natuurlijke ventilatie van de hoogwaardige onderzoeksfaciliteiten, kantoren en laboratoria die zich binnen bevinden. Een atrium geeft licht en lucht in het hart van het gebouw en vormt de centrale ontmoetingsplek: een driedimensionaal kruispunt van zichtassen, bruggen en overlegplekken.

Voor de bouw is gebruik gemaakt van hernieuwbare materialen, het gebouw is flexibel en demontabel, zuivert zijn eigen drink- en afvalwater en wekt zijn eigen energie op. Dit heeft geresulteerd in een BREEAM Excellent duurzaamheidsclassificatie met een voor Nederland unieke 100% score op het gebied van waterbeheer.

Toelichting categorie

In de directe omgeving van het gebouw wordt de identiteit van de landschappelijke omgeving verbeeld en getoond in het landschapsontwerp en het architectonisch ontwerp. De rol van water is in deze ontwerpen op verschillende manieren verbeeld. Komend vanaf het zuiden markeert het gebouw aan deze stadsentree de overbrugging van de Potmargezone. Maar bovendien markeert het gebouw, als hoofdgebouw van de watercampus, de functie van dit kennisinstituut in de stad. De Watercampus staat in een landschap dat samenhangt met de rivier de Potmarge. Een van de waterlopen die stroomden naar het gebied waar later de waterstad Leeuwarden zou ontstaan. De Potmargezone heeft een rijke geschiedenis van vooral lust- en moestuinen, maar was alleen met een grote mate van goede wil te ervaren. Met het ontwikkelen van de Watercampus is dit deel van de oever niet alleen meer zichtbaar geworden, het heeft een verbindende rol gekregen. Het landschap verbindt de stad met water, cultuur met natuur.

Daarnaast wenste de hoofdgebruiker Wetsus een sterk beeldmerk dat de herkenbaarheid van dit mondiaal opererende instituut kon verbeelden. Een corporate identity, dat de lokale- en het duurzame karakter als waterinstituut zou verbeelden. Net als universiteiten ijvert Wetsus om de gunst van promovendi om middels publicaties en dissertaties haar belang voor de sector te onderstrepen.

Dat geldt ook voor de stad Leeuwarden die zich wil profileren als “capital of watertechnology”. Daarmee wordt een veel breder belang gediend dan alleen het faciliteren van de Watercampus maar ingezet op brede kennisontwikkeling, economische ontwikkeling en werkgelegenheid in deze sector voor de stad en de provincie. Vele (internationale-) bedrijven en organisaties die zich bezighouden met water en duurzaamheid als verbindende thema’s, hebben zich inmiddels in de stad en provincie gevestigd. Voorbeeld hiervan is de Nirvana Foundation dat zijn hoofdkantoor in het hoofdgebouw van de Watercumpus heeft.

Friesland wordt gekenmerkt en herkent aan haar waterrijke en agrarische landschap dat bovendien een hoge culturele- en belevingswaarde heeft (uitgeroepen tot mooiste provincie van Nederland). De agrarische sector ontwikkelt zich echter snel van rurale sector naar exporteur van hoogwaardige kennis en producten. Hoogwaardige kennis en producten op het gebied van waterkwaliteit, verzilting en verdroging, welke in de Watercampus worden ontwikkeld, passen hier naadloos in en helpen de regio zich economisch te ontwikkelen

Colofon

Datum van ingebruikname: 2015-01-23

Bouwperiode van: 2013-09-01

Bouwperiode tot: 2014-12-01

Bruto vloeroppervlak: 7000

Architecten:
Bart Zantman
Doeke van Wieren

Architectenbureau: GEAR architecten coöperatie

Website (architectenbureau): www.gear.nu

Contact (e-mail): tuinstra@gear.nu

Telefoonnummer: +31 (0) 519241550

Opdrachtgever: Gemeente Leeuwarden

Relevante adviseurs:
Wassenaar Haren
Grontmij De Bildt

Aannemer:
Bam Utiliteitsbouw Noord Groningen

Fotograaf: Rene de Wit

Inloggen op
Gebouw van het jaar

Wachtwoord vergeten?
Registreren (Sluiten)