De huiskamer van Dongen

Inleiding

Dongen vroeg een gebouw om het sociale en culturele weefsel van de gemeente te versterken. Het kreeg een gebouw dat een vanzelfsprekende huiskamer werd voor alle bewoners. De bijzondere architectuur toont direct haar functie en positie binnen de publieke ruimte. Bewegen door het gebouw is een feest en nieuwe ontmoetingen worden haast onvermijdelijk

Toelichting ontwerp

Een belangrijk gebouw op een imposante locatie. Het ontwerp verbind de Hoge Ham met statige villa's gelegen aan dit historische lint met de groene ruimtelijke kwaliteit van het park Villa Vredeoord. In park Vredeoord worden sociale en culturele evenementen georganiseerd door een heuse ‘Stichting Parkplezier’. De locatie heeft een rijke historie. Eens de plek voor Hotel Muziekzaal Musis Sacrum (1840-1928) later de voormalige Cammeleur (1974). Kortom een omgeving die al sinds lengte van jaren het sociaal-culturele hart van de gemeente vormt.
De Cammeleur maakt aan alle zijden optimaal gebruik van haar aansluiting op het park. De hoofdentree wordt bereikt via het voorterrein met monumentale bomen. De transparante foyer biedt zicht en haar terrassen liggen met hun voeten in het park.
De keuze voor een gevel van baksteen gecombineerd met betonelementen die refereren aan natuurstenen gevelbanden is ook terug te vinden in de historische architectuur van de omliggende villa’s. Ook het zichtbare volume van de grote theaterzaal is uitgevoerd in schoonbeton. De glazen gevel op de begane grond toont het interieur en nodigt uit tot bezoek.
Vanuit het voorterrein, gelegen in het park ligt, beschut tussen monumentale bomen de hoofdentree van de Cammeleur. Je komt hier binnen in ‘Het Paviljoen’ dat over de gehele lange zijde van het gebouw aansluit op de meer intieme ruimten van Heerenhuis en Grote zaal. De vorm van ‘het Paviljoen’ onderscheid zich volledig van de omliggende bebouwing. De begane grond is transparant en toegankelijk. De bovenliggende gevel is meer gesloten beweegt zich als een soort contravorm van de boomkruinen omhoog.
Binnen het gebouw wordt de kern gevormd door het ‘Heerenhuis’, een statig bouwdeel aan de Hoge Ham dat, onderbroken door de centrale vide, in volume aansluit op de massa van de grote theaterzaal. De zaal toont vervolgens een uitzicht op het hart van park Vredeoord. Deze reeks vormt een stevige rug binnen het gebouw.
Direct gelegen aan de centrale entree van het gebouw ligt een vide geflankeerd door een hoge wand voor multimediapresentaties, die over alle verdiepingen de aanwezige functies met elkaar verbind. Feitelijk bestaat het hart van het gebouw uit een kruispunt van vides. De belangrijkste verkeerroutes in het gebouw bewegen langs deze vides en leiden naar alle cruciale ruimten binnen de Cammeleur. Dit weefsel van vides zorgt op verassende plaatsen voor invallend daglicht tot in het hart van het gebouw.

Toelichting categorie

Een hechte Brabantse gemeenschap vroeg om een gebouw voor ontmoeting, cultuur, lezen en een ontmoetingsplek voor de samenleving. De Cammeleur is een echte drager voor deze uitingen van verenigingen en gemeenschapszin. In korte tijd blijkt het gebouw al een onmisbare spil in het maatschappelijke en culturele leven van Dongen. Iedereen voelt zich welkom. Een gebouw als een warme deken. We blijken de juiste snaar te hebben geraakt. Bezoekersaantallen zullen waarschijnlijk vervijfvoudigen in het eerste openingsjaar.
Gelegen aan de Hoge Ham, hét historisch lint en de hoofd-winkelstraat van Dongen én het park Vredeoord waar vele sociale en culturele evenementen worden georganiseerd. Het samensmeden van deze twee werelden, het openbare leven en cultureel verpozen, werd het uitgangspunt voor ons ontwerp. Een gebouw dat in één oogopslag haar functie en plaats in de maatschappij toont. Het meest beeldbepalende bouwdeel wordt gevormd door ‘het Paviljoen’. Een bijzondere, herkenbare gevel van golvend metselwerk, gelegen boven een transparante publiekszone op de begane grond toont de foyer en het grand café dat zich opent zich naar het park. Via wandelroutes en terrassen worden natuurlijke overgangen gemaakt tussen Hoge Ham, Park Vredeoord en de Cammeleur.
Het gebouw is te lezen als een weefsel van activiteiten. De kern, door ons het ‘Heerenhuis genoemd, bevat studieruimten van de bibliotheek, de grote theaterzaal en een cluster muziekstudio’s. Tussen en rond plekken verbinden routes, vides en zichtlijnen die als een luchtig weefsel een reeks van zalen, werkplekken en cursus ruimten met elkaar. Het gebouw laat zich lezen door haar functies, maar ook aan de collectie van de bibliotheek. Boeken met bladmuziek zijn te vinden nabij de studio’s en kinderen zitten op de boekenberg nabij de koffie- én leestafel van de ouders. Zithoeken om te lezen, te verkennen en te ontmoeten bieden ook ruimte aan de maatschappelijke component.
De belangrijkste verkeersruimten vallen samen met vides die op verrassende plaatsen zorgen voor invallend daglicht tot in het hart van het gebouw. Fundamenteel uitgangspunt voor het ontwerp vormt het organiseren van ontmoetingen. Zien is beleven. Zicht op andere gebruikers met andere interesses inspireert en nodigt uit om mee te doen. Alles komt bijeen in de grote centrale vide bij binnenkomst. Hier toont het gebouw zich in al haar facetten. Het gebouw barst van de activiteit. De Cammeleur is daarmee werkelijk ‘de Huiskamer van Dongen

Colofon

Datum van ingebruikname: 2018-09-01

Bouwperiode van: 2017-01-16

Bouwperiode tot: 2018-06-20

Bruto vloeroppervlak: 3255

Architecten:
Coen Smits

Architectenbureau: KdV Architectuur BV

Website (architectenbureau): www.kdvarchitectuur.nl

Contact (e-mail): info@kdvarchitectuur.nl

Telefoonnummer: +31 (0) 402430885

Opdrachtgever: BMV Veldhoven - Gemeente Dongen

Relevante adviseurs:
Lau Bekkers Complan, Eindhoven
Mathie Berkers Archimedes Bouwadvies, Eindhoven
Johan van Leeuwen BPEM installatie en energieadvies, Nuenen

Aannemer:
BMV Bouwers Met Visie Veldhoven

Fotograaf: Verse Beeldwaren, Eindhoven en Iemke Ruige, Amstelveen

Inloggen op
Gebouw van het jaar

Wachtwoord vergeten?
Registreren (Sluiten)