Vrouwenopvang Het Kopland

Inleiding

Het gebouw van het Kopland brengt het dagelijks leven zo dichtbij mogelijk in de doorgaans afgeschermde wereld van de crisisopvang voor vrouwen. In het ontmoetingscafé is ook de buurt welkom.
Het schijnbaar eenvoudige ontwerp is in werkelijkheid een complexe puzzel van verschillende ontsluitingstypen, mates van openbaarheid en verhuurrelaties.

Toelichting ontwerp

CONSTRUCTIEVE PUZZEL: DRIE ONTSLUITINGSTYPEN
De verschillende functies van het gebouw vroegen om verschillende ontsluitingstypen met ieder een eigen organisatie en beukmaat: vrije plattegrond voor de kantoren en therapieruimtes, kamers met centrale gang voor de vrouwenopvang en galerijontsluiting voor de appartementen. De stedenbouwkundige randvoorwaarden en enveloppe maakten dat de functies gestapeld in een compact gebouw moesten worden ondergebracht.
Doordat we een optimale beukmaat hebben geïntroduceerd, passen alle ontsluitingstypen binnen het constructieve systeem. Zo kon een compact gebouw gerealiseerd worden waarvan aan de buitenkant niet is af te lezen waar de opvang zich bevindt.

ROUTING: ONTMOETEN EN VERMIJDEN
De routing is gebaseerd op het concept van de kloosteromgang - een route zonder doodlopende wegen, georganiseerd rondom een centrale gezamenlijke open ruimte. Er zijn altijd meerdere manieren om op je bestemming te komen. De centrale patio biedt overzicht en herkenningspunten. De cliënten hebben alle mogelijkheid is om ontmoeting op te zoeken, maar ook om deze uit de weg te gaan. De woonappartementen zijn via een eigen ingang ontsloten en ook bereikbaar voor personeel van de opvang.

ORGANISATIE: OVERZICHT EN PRIVACY
Het concept van de kloosteromgang biedt de mogelijkheid om de organisatie van het gebouw te richten op overzicht en privacy tegelijkertijd. De centrale patio zorgt voor openheid en overzicht naar alle kanten. Personeel heeft direct zicht op alles wat er gebeurt rondom de vrouwenopvang en kan zien wat er zich op de galerijen van de appartementen afspeelt. Ingrepen zoals galerijhekken van geperforeerd staal zorgen voor zowel doorzicht als voor een gevoel van afscherming en privacy.

AANSLUITING OP DE OMGEVING: THUIS IN DE WIJK
Het gebouw voegt zich naadloos in de omgeving. Naar alle kanten sluit de bouwhoogte aan op de omringende bouwhoogtes. De gevel en zijn ritmiek en plastiek sluiten aan op de (oude en nieuwe) baksteenarchitectuur van de omringende wijk. De detaillering en variaties in steen en metselwerk passen niet alleen bij de Amsterdamse school-stijl van de wijk, maar geven ook de verzorgde en huiselijke uitstraling van een woongebouw.

AARDBEVINGSVEILIG OP MAAT
Samen met de constructeur hebben we een oplossing op maat gevonden voor het aardbevingsveilig realiseren van het gebouw binnen de stedenbouwkundige envelop. Dankzij dilataties kunnen de verschillende bouwdelen bij bevingen onafhankelijk van elkaar bewegen.

Toelichting categorie

OPVANG MIDDEN IN DE MAATSCHAPPIJ...
Waar crisisopvang tegen huiselijk geweld vroeger op geheime locaties plaatsvond, wordt tegenwoordig vaak gekozen voor opvang in de maatschappij. De nieuwbouw van vrouwenopvang het Kopland is gecombineerd met sociale huurappartementen en staat prominent in een wijk waar veel cliënten vandaan komen. Het gewone leven is dus dichtbij - een belangrijk uitgangspunt voor het ontwerp.

…EN VICE VERSA
Het gebouw herbergt naast de vrouwenopvang met begeleid wonen ook sociale huurappartementen, kinderopvang, kantoren, therapieruimten en publieke functies zoals een buurtcafé. De opvang staat dus niet alleen midden in de maatschappij; de maatschappij komt ook het gebouw binnen.

HET GEBOUW ‘IS’ DE WIJK
Uitgangspunt bij het ontwerp is dan ook het zo dichtbij mogelijk brengen van het dagelijks leven in de crisisopvang en vice versa. Centrale gedachte in het ontwerp is niet ‘het gebouw staat in de wijk’, maar ‘het gebouw is de wijk’. Het ontwerp is erop gericht de samenhang tussen binnen en buiten vanzelfsprekend te maken, zonder er de nadruk op te leggen. Doel is een essentiële bijdrage aan de leefbaarheid van de wijk te leveren door op een bescheiden, vanzelfsprekende manier onderdeel uit te maken van de wijk.

VERBINDING EN ONTMOETING: ZELFREGIE
Voor de meeste cliënten is veiligheid en bescherming de allereerste basisbehoefte. Door hun situatie hebben ze vaak geen behoefte aan verbinding en ontmoeting. Voor succesvolle reïntegratie is contact met de maatschappij -en met (ex-)partners - echter essentieel. Het ontwerp brengt de maatschappij visueel en programmatisch dichtbij, zonder veiligheid en bescherming uit het oog te verliezen. Diverse ruimtes bieden diverse mogelijkheden van verbinding en interactie - van gezamenlijke ontspanningsruimtes tot het openbare ontmoetingscafé waar ook de buurt welkom is. In het dagelijks gebruik van het gebouw heeft de cliënt de regie: de mogelijkheid van verbinding en ontmoeting is altijd dichtbij, maar de mogelijkheid van vermijding en terugtrekking ook.

FLEXIBEL INSPELEN OP REÏNTEGRATIETRAJECT
De woningcorporatie gaf de vrouwenopvang als huurder de mogelijkheid om binnen het gebouw met maatoplossingen te komen voor de behoeftes van cliënten. Diverse manieren waarop het reïntegratietraject kan plaatsvinden (o.a. via crisisopvang naar een appartement) vragen om flexibele huurmogelijkheden. Bijbehorende mates van gewenst toezicht stellen op hun beurt eisen aan de organisatie van het gebouw.

Colofon

Datum van ingebruikname: 2017-12-04

Bouwperiode van: 2016-07-07

Bouwperiode tot: 2017-11-30

Bruto vloeroppervlak: 4200

Architecten:
Olaf Janson
Emiel Noordhuis
Paul van Bussel

Architectenbureau: DE UNIE ARCHITECTEN

Website (architectenbureau): www.deuniearchitecten.nl

Contact (e-mail): janson@deuniearchitecten.nl

Telefoonnummer: +31 (0) 505252777

Opdrachtgever: Stichting Nijestee

Relevante adviseurs:
DAAD architecten
Ingenieursbureau Dijkhuis
Noorman Bouw- en milieu-advies
M3 Energie

Aannemer:
Geveke Bouw Eelde

Fotograaf: Wouter Pops en Siese Veenstra

Inloggen op
Gebouw van het jaar

Wachtwoord vergeten?
Registreren (Sluiten)